บุคคลและแนวคิด
รู้จัก “อ.สุ” — สุริยา เจียรพาณิชย์พงศ์ นวัตกรอัตแพทย์
คำว่า “นวัตกรอัตแพทย์” อาจเป็นคำใหม่สำหรับหลายคน แต่แนวคิดเบื้องหลังไม่ได้หมายถึงการเป็นแพทย์หรือผู้รักษาโรค หากหมายถึงผู้คิดค้นเครื่องมือ ระบบ และวิธีการที่ช่วยให้ประชาชนเข้าใจสุขภาพของตนเอง สามารถปรับพฤติกรรม และจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดีขึ้น
“อ.สุ” หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “อ.สุโอโซน” เป็นนักคิดค้นและผู้ประกอบการที่นำความรู้จากหลายศาสตร์มาประยุกต์เข้าด้วยกัน ทั้งเศรษฐศาสตร์ การบริหารธุรกิจ โลจิสติกส์ การวินิจฉัยสถานประกอบการ เทคโนโลยีโอโซน สุขอนามัย และการจัดการสิ่งแวดล้อม
จุดเริ่มต้นจากเศรษฐศาสตร์และธุรกิจ
อ.สุเติบโตมาในครอบครัวที่ประกอบธุรกิจด้านไฟฟ้า จึงมีความคุ้นเคยกับงานช่าง เครื่องมือ และการแก้ปัญหามาตั้งแต่วัยเยาว์ แม้ในช่วงแรกจะมีความสนใจด้านวิศวกรรม แต่ท้ายที่สุดได้เลือกศึกษาคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำเร็จการศึกษาภายในเวลา 3 ปีครึ่ง
ความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์ทำให้เขาเข้าใจหลักอุปสงค์ อุปทาน ต้นทุน และพฤติกรรมของผู้บริโภค ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นพื้นฐานสำคัญในการวิเคราะห์ปัญหาของธุรกิจ
หลังวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 อ.สุได้ศึกษาต่อระดับปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจ หรือ MBA ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยสนใจเรื่องพฤติกรรมผู้บริโภคและการตลาดเป็นพิเศษ นอกจากนี้ ยังศึกษาด้าน Logistics and Supply Chain Management ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และผ่านหลักสูตรนักวินิจฉัยสถานประกอบการ หรือ Shindan จากสถาบันส่งเสริมเทคโนโลยีไทย–ญี่ปุ่น
จากนักวินิจฉัยสถานประกอบการสู่การสร้างนวัตกรรม
การทำงานด้านวินิจฉัยสถานประกอบการทำให้อ.สุพบว่า ปัญหาของธุรกิจจำนวนมากไม่ได้อยู่ที่ยอดขายเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกิดจากกระบวนการทำงาน ต้นทุน ประสบการณ์ของลูกค้า หรือการขาดจุดเด่นที่แตกต่างจากคู่แข่ง
การให้คำปรึกษาจึงไม่ได้จบลงที่การวิเคราะห์หรือจัดทำรายงาน แต่ขยายไปสู่การออกแบบแนวทางแก้ปัญหา เครื่องมือ และสิ่งประดิษฐ์ที่สามารถนำไปใช้ได้จริง แนวคิดในการทำงานประกอบด้วยสามขั้นตอนสำคัญ ได้แก่
- ทำความเข้าใจปัญหาที่แท้จริง
- ออกแบบวิธีแก้ไขที่ใช้งานได้และมีความคุ้มค่า
- ปกป้องแนวคิดด้วยทรัพย์สินทางปัญญาเมื่อเหมาะสม
จากฐานข้อมูลกรมทรัพย์สินทางปัญญา (กันยายน 2569) ภายใต้ชื่อ อ.สุ มีอนุสิทธิบัตรที่ออกแล้ว 2 ฉบับ (อุปกรณ์ช่วยแกว่งไกวระบบแม่เหล็ก เลขที่ 2106 ปี 2548 และกระถางน้ำปุ๋ยปลูกพืชแบบเติมอากาศ เลขที่ 23424 ปี 2567) คำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ที่ประกาศโฆษณาแล้ว 1 ฉบับ (เครื่องเติมก๊าซเข้าสู่ร่างกายทางผิวหนังด้วยความร้อนและแม่เหล็ก เลขคำขอ 1701002021) และคำขออนุสิทธิบัตรที่อยู่ระหว่างดำเนินการ 1 ฉบับ (เครื่องกำจัดกลิ่นควันและเชื้อโรคด้วยโอโซนไนโตรเจนอ็อกไซด์ต่ำและอ็อกซิเจนประจุลบ ควบคุมผ่าน IoT เลขคำขอ 2203001540 ยื่นปี 2565) ดูรายละเอียดและวิธีตรวจสอบได้ที่หน้าทรัพย์สินทางปัญญาของเรา
“นวัตกรอัตแพทย์” หมายถึงอะไร
ในบริบทของอัตแพทย์พัทยา คำว่า “อัตแพทย์” สื่อถึงการเรียนรู้เพื่อดูแลตนเองอย่างเข้าใจ โดยให้ความสำคัญกับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น อาหาร อากาศ การเคลื่อนไหว การพักผ่อน อารมณ์ และสิ่งแวดล้อมรอบตัว ส่วนคำว่า “นวัตกร” หมายถึงผู้ที่นำความรู้และประสบการณ์มาพัฒนาเป็นแนวคิด เครื่องมือ หรือกระบวนการใหม่ที่ช่วยแก้ปัญหาได้จริง
“นวัตกรอัตแพทย์” หมายถึงผู้คิดค้นเครื่องมือและระบบที่สนับสนุนให้คนดูแลสุขภาวะของตนเองได้อย่างเหมาะสม ไม่ใช่แพทย์ผู้ตรวจ วินิจฉัย หรือรักษาโรค
อัตแพทย์เน้นการสร้างความรู้และทักษะในการดูแลตนเอง แต่ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์
การต่อยอดสู่สุขภาพและสุขอนามัย
จากประสบการณ์ด้านเครื่องมือและระบบโอโซน อ.สุได้ต่อยอดแนวคิดไปสู่การพัฒนาพื้นที่และกิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะ โดยมองว่าการดูแลสุขภาพไม่ควรพิจารณาเฉพาะอาการ แต่ควรมององค์ประกอบของชีวิตร่วมกัน แนวทางที่นำมาประยุกต์ใช้ประกอบด้วย
- การจัดสภาพแวดล้อมและคุณภาพอากาศ
- การออกแบบอาหารโดยคำนึงถึงสัดส่วนสารอาหาร
- การเคลื่อนไหวและกิจกรรมทางกาย
- การพักผ่อนและการนอนหลับ
- การจัดการความเครียดและอารมณ์
- การใช้เทคโนโลยีส่งเสริมสุขอนามัยอย่างเหมาะสม
หนึ่งในโครงการที่เกิดจากแนวคิดนี้คือ “5 ประสานเพื่อสุขภาพ” ซึ่งเชื่อมโยงองค์ประกอบอย่างห้องอาบป่า อาหารสุขภาพ สระระบบโอโซน ซาวน่าอิออน–โอโซนแคปซูล และกิจกรรมผ่อนคลายร่างกายเข้าด้วยกัน
กิจกรรมเหล่านี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการพักผ่อนและสุขภาวะ ไม่ใช่การรับรองผลรักษาโรค และควรพิจารณาความเหมาะสมเป็นรายบุคคล
เมื่อวิกฤตกลายเป็นช่วงเวลาแห่งการคิดค้น
สถานการณ์โควิด-19 ส่งผลกระทบต่อธุรกิจโรงแรมและการท่องเที่ยวอย่างมาก แต่ช่วงเวลาที่กิจการชะลอตัวได้เปิดโอกาสให้อ.สุศึกษาพัฒนาแนวคิดด้านที่พัก สุขอนามัย และ Wellness มากขึ้น
เกิดการทดลองออกแบบห้องพักที่ให้ความสำคัญกับความสะอาด คุณภาพอากาศ ความรู้สึกผ่อนคลาย และสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับการพักผ่อน พร้อมกับศึกษาการพัฒนาอาหารและผลิตภัณฑ์สำหรับกลุ่มผู้สนใจสุขภาพและความงาม แนวคิดเหล่านี้ต่อมาได้รับการพัฒนาภายใต้เครือข่าย OZ1 และ Welnez โดยเชื่อมโยงงานด้านที่พัก เทคโนโลยี สุขอนามัย อาหาร และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน
นวัตกรรมที่เชื่อมโยงคนกับสิ่งแวดล้อม
ผลงานของอ.สุไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเรื่องโอโซนหรือ Wellness แต่ยังครอบคลุมงานด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์ เช่น
- ระบบจัดการขยะและขยะเปียก
- การหมักปุ๋ยและปรับปรุงดิน
- การพัฒนาเตาชีวมวลและแนวทางลดควัน
- การจัดการน้ำและคุณภาพอากาศ
- การพัฒนาเกษตรรูปแบบใหม่
- เครื่องมือสำหรับธุรกิจอาหารและการแปรรูป
- ศูนย์เรียนรู้ด้านเกษตรและสิ่งแวดล้อม
แนวทางดังกล่าวสะท้อนมุมมองว่า สุขภาพของคน สุขภาพของชุมชน และคุณภาพของสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องที่เชื่อมโยงกัน หากอากาศ น้ำ อาหาร และสภาพแวดล้อมมีคุณภาพดี ย่อมช่วยสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นด้วย
จากผู้คิดค้นสู่นักถ่ายทอดความรู้
นอกจากบทบาทผู้ประกอบการและนักคิดค้นแล้ว อ.สุยังถ่ายทอดความรู้ผ่านบทความ วิดีโอ หลักสูตร และกิจกรรมของศูนย์เรียนรู้ โดยครอบคลุมเรื่องธุรกิจ อาชีพ อาหาร สุขภาพ เกษตร และสิ่งแวดล้อม
เป้าหมายสำคัญไม่ได้อยู่ที่การนำเสนอสิ่งประดิษฐ์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องการช่วยให้ผู้สนใจเข้าใจหลักคิดเบื้องหลัง สามารถมองเห็นปัญหา และนำความรู้ไปปรับใช้ให้เหมาะกับบริบทของตนเอง
หลักคิดสำคัญของอ.สุ
จากเส้นทางการทำงาน สามารถสรุปหลักคิดสำคัญได้ดังนี้
- นวัตกรรมควรเริ่มต้นจากปัญหาที่เกิดขึ้นจริง
- สิ่งประดิษฐ์ที่ดีต้องใช้งานได้และมีความคุ้มค่า
- สุขภาพควรดูแลอย่างเป็นองค์รวม
- การส่งเสริมสุขภาพต้องไม่กล่าวอ้างเกินหลักฐาน
- การแพทย์ทางเลือกควรใช้เป็นแนวทางเสริม ไม่ใช่ทดแทนการรักษาที่จำเป็น
- ความรู้ควรถูกถ่ายทอดให้ประชาชนสามารถนำไปใช้ได้จริง
เส้นทางของอ.สุเริ่มต้นจากนักเศรษฐศาสตร์ นักบริหาร และนักวินิจฉัยสถานประกอบการ ก่อนพัฒนาไปสู่บทบาทนักคิดค้นด้านธุรกิจ สุขอนามัย สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม คำว่า “นวัตกรอัตแพทย์” จึงไม่ได้สื่อถึงผู้ที่รักษาได้ทุกโรค แต่หมายถึงผู้ที่พยายามสร้างเครื่องมือ ความรู้ และสภาพแวดล้อม เพื่อช่วยให้ประชาชนมีทางเลือกในการดูแลตนเองอย่างเข้าใจ รอบคอบ และปลอดภัย
นวัตกรรมที่มีคุณค่าไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ซับซ้อนที่สุด แต่ควรเป็นสิ่งที่ตอบโจทย์ปัญหา ใช้งานได้จริง และสร้างประโยชน์ต่อผู้คน ชุมชน และสิ่งแวดล้อมได้อย่างสมดุล
แหล่งข้อมูล
เรียบเรียงจากข้อมูลประวัติและผลงานที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ OZ1 และช่องทางสื่อสารของอ.สุ
บทความที่เกี่ยวข้อง
หายใจให้เป็น: เทคนิคลดความเครียดที่ทำได้เองทุกวัน
วิธีเริ่มต้นฝึกลมหายใจง่าย ๆ ที่บ้าน