หลักสูตรอบรมและศึกษาดูงาน

หลักสูตรอบรม อบต. — การจัดการขยะเปียกและฐานเรียนรู้ภาคปฏิบัติ

ศูนย์เรียนรู้พัทยากลาง (ชมรมรักษ์สิ่งแวดล้อมใกล้ตัว)

ปรับปรุง 9 กันยายน 2569 · อ่าน 7 นาที

ขยะเปียกคือสัดส่วนที่ใหญ่ที่สุดของขยะชุมชนไทย และเป็นต้นเหตุของกลิ่น น้ำชะขยะ แมลง และหนู หลักสูตรนี้ออกแบบให้ อบต. เทศบาล และอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) นำกลับไปทำต่อได้จริงในพื้นที่ — เน้นภาคปฏิบัติที่ฐานเรียนรู้ ไม่ใช่การบรรยายอย่างเดียว

แนวคิดหลักของหลักสูตร

ระบบจัดการขยะที่ซับซ้อนเกินไปมักล้มเหลวภายในสองสัปดาห์ หลักสูตรนี้จึงยึดหลักง่าย ๆ ที่ชมรมใช้มาตลอดว่า “ส่วนของเรา เราดูแล ส่วนของหลวง หลวงดูแล”

เริ่มจากในบ้านและรอบบ้านของผู้เข้าอบรมเองก่อน ถ้าทำในบ้านตัวเองไม่สำเร็จ ก็ยังไม่ต้องไปชวนบ้านอื่น เมื่อครัวเรือนต้นแบบเกิดขึ้นจริงในชุมชน การขยายผลจึงเป็นเรื่องของการชวนดู ไม่ใช่การสั่งการ

กลุ่มเป้าหมาย

องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) และเทศบาล — เจ้าหน้าที่กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม
อาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) และ อสม.
คณะกรรมการชุมชน กลุ่มแม่บ้าน วิสาหกิจชุมชน
โรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่ต้องการทำฐานเรียนรู้ของตนเอง

รูปแบบการอบรม

หลักสูตรแบ่งเป็นสองช่วง — ช่วงบรรยาย ปูพื้นเรื่องปัญหาขยะชุมชน หลักคิดของชมรม และหลักการทำงานของแต่ละเทคโนโลยี จากนั้นจึงเข้า ช่วงฐานปฏิบัติ ที่ผู้เข้าอบรมหมุนเวียนลงมือทำจริงทุกฐาน

ฐานเรียนรู้ภาคปฏิบัติ

ศูนย์เรียนรู้มีฐานปฏิบัติรวม 10 ฐาน ผู้เข้าอบรมหมุนเวียนลงมือทำจริงทุกฐาน

ฐานเรียนรู้ทั้ง 10 ฐานตามที่ระบุบนผังของศูนย์ มีดังนี้

ถังหมักเศษอาหารทำสตาร์ทเตอร์แบบหมุน
กรงหมักปุ๋ยแบบไม่พลิกกอง
เตาไบโอชาร์
เตาชีวมวลแบบเติมอากาศ
ชิงช้าปลูกผักไร้ดิน
กระถางน้ำปุ๋ยปลูกพืชแบบเคลื่อนย้ายได้ (อนุสิทธิบัตรเลขที่ 23424)
ถังอพอลโล่โอโซนจากถ่านไบโอชาร์
โต๊ะอบแสงอาทิตย์และรมควันระบบโซล่าเซลล์
ครัวปลอดแมลงและกลิ่นเหม็น (ยื่นคำขออนุสิทธิบัตรเลขที่ 2203001540)
บ่ออนุบาลสัตว์น้ำด้วยโอโซน

แนวคิดที่ร้อยฐานทั้งสิบเข้าด้วยกันคือข้อความบนผังที่ว่า “แก้โลกร้อน ต้องหยุดทำลายสิ่งแวดล้อมด้วยตนเองและครอบครัวก่อน แล้วค่อยเผื่อแผ่เพื่อนบ้าน รวมทั้งแจ้งรัฐให้มาร่วมกันแก้ปัญหา” — ตรงกับหลัก “ส่วนของเรา เราดูแล” ที่ใช้เปิดหลักสูตร

เรื่องทรัพย์สินทางปัญญาบนผัง

ผังของศูนย์ระบุว่าฐานที่ 1 และ 5 เป็นสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ และฐานที่ 10 เป็นอนุสิทธิบัตร แต่จากการตรวจสอบฐานข้อมูลกรมทรัพย์สินทางปัญญา (กันยายน 2569) รายการที่มีเลขทะเบียนยืนยันได้ภายใต้ชื่อผู้พัฒนาคือ กระถางน้ำปุ๋ยปลูกพืชแบบเติมอากาศ (ฐานที่ 6) อนุสิทธิบัตรเลขที่ 23424 ส่วนรายการอื่นบนผังยังไม่พบเลขทะเบียน เราจึงแสดงเฉพาะรายการที่ตรวจสอบได้

หน่วยงานที่ต้องการตรวจสอบสถานะจริงของแต่ละรายการ ดูวิธีตรวจสอบด้วยตนเองกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ที่หน้าอนุสิทธิบัตรของเรา

สี่ฐานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะเปียกโดยตรง

ฐานเรียนรู้	สิ่งที่ได้ลงมือทำ
ถังหมักเศษอาหารลดขยะเปียก	ประกอบถังหมักจากวัสดุหาง่าย เติมเศษอาหารในสัดส่วนที่ถูกต้อง แก้ปัญหากลิ่นและน้ำชะ และดูผลลัพธ์จากถังที่หมักมาแล้วหลายรอบ
เตาพื้นรักษ์โลก (เตาชีวมวล)	จุดเตาและควบคุมอากาศให้ควันน้อยที่สุด ใช้เศษไม้และขยะแห้งในชุมชนเป็นเชื้อเพลิง พร้อมทำถ่านไบโอชาร์ไปปรับปรุงดิน
โอโซนอากาศ	สาธิตการกำจัดกลิ่นและแมลงในพื้นที่ปิด เช่น ห้องเก็บขยะและห้องน้ำสาธารณะ พร้อมข้อควรระวังด้านความปลอดภัย
โอโซนน้ำ	การบำบัดน้ำเสียจากครัวและถังดักไขมัน การลดกลิ่นในบ่อพัก และการฆ่าเชื้อโรคในน้ำใช้

ถังเผาถ่านไบโอชาร์กำลังทำงาน — การสาธิตจริงระหว่างการอบรม — ถังเผาร้อนจนตัวถังเปลี่ยนเป็นสีแดง ควันที่เห็นคือช่วงไล่ความชื้นในช่วงต้น เมื่อเตาเข้าที่แล้วควันจะลดลงจนเกือบหมด ซึ่งเป็นหัวใจของการเผาถ่านแบบลดควัน

เส้นทางน้ำมันทอด — ตัวอย่างที่ผู้เข้าอบรมทำต่อได้ทันที

Reduce — ลดขนาดกระทะให้เหมาะกับปริมาณที่ทอดจริง ใช้น้ำมันน้อยลงตั้งแต่ต้น

Reuse — น้ำมันที่ปรุงด้วยเกลืออย่างเดียวและกรองทุกครั้ง ใช้ทอดซ้ำได้หลายรอบ สถิติที่ศูนย์ทำได้คือ 13 ครั้ง

Recycle — น้ำมันที่หมดอายุการทอดแล้ว นำไปเป็นเชื้อเพลิงในเตาชีวมวล ได้ทั้งการกำจัดขยะแห้งและถ่านไบโอชาร์

ส่วนไขมันที่ค้างในถังดักไขมัน จัดการต่อได้ด้วยการเผาในเตา หรือแยกไปหมัก แทนที่จะปล่อยลงท่อระบายน้ำ

การจัดหลักสูตรสำหรับแต่ละหน่วยงาน

จำนวนชั่วโมง จำนวนผู้เข้าอบรมต่อรุ่น และลำดับฐานที่ลง จัดให้เหมาะกับแต่ละคณะ ขึ้นอยู่กับเวลาที่มี ขนาดกลุ่ม และหัวข้อที่หน่วยงานสนใจเป็นพิเศษ

กรุณาแจ้งความต้องการเบื้องต้นมาทางช่องทางติดต่อด้านล่าง เพื่อจัดตารางและออกใบเสนอราคาให้ตรงกับงบประมาณและระเบียบของหน่วยงาน

วิทยากรและผู้ร่วมบรรยาย

การอบรมแต่ละครั้งมีวิทยากรหลายท่านร่วมถ่ายทอด ทั้งภาคบรรยายในห้องและภาคสาธิตที่ฐานเรียนรู้กลางแจ้ง

ผลงานที่ผ่านมา

โครงการอบรมและศึกษาดูงานการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) — อบต.คลองโคน

ระยะเวลาโครงการ 10–12 กรกฎาคม 2566 · พื้นที่ศึกษาดูงาน จังหวัดสมุทรสงคราม และจังหวัดชลบุรี

วันที่เข้าศึกษาดูงานที่ศูนย์ วันอังคารที่ 11 กรกฎาคม 2566 เวลา 09.30 น. เป็นต้นไป ณ ศูนย์เรียนรู้พัทยากลาง (ชมรมรักษ์สิ่งแวดล้อมใกล้ตัว) อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี

ประธานเปิดงาน — นายพิสิษฐ สิริสวัสดินุกูล นายอำเภอบางละมุง (ปี 2566)
เจ้าของโครงการ — องค์การบริหารส่วนตำบลคลองโคน อำเภอเมืองฯ จังหวัดสมุทรสงคราม นำคณะอาสาสมัครท้องถิ่นรักษ์โลก (อถล.) เข้าศึกษาดูงาน
จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ — 48 คน
ชุมชนที่ร่วมงาน — วิสาหกิจชุมชนบ้านเนินทางรถไฟ เมืองพัทยา
วิทยากรประจำฐาน — อ.สุ — สุริยา เจียรพาณิชย์พงศ์ ผู้พัฒนาถังหมักและเตาชีวมวลที่ใช้ในการสาธิต
หัวข้อ — การอบรมสัมมนารักโลกลดโลกร้อน พร้อมฐานเรียนรู้ภาคปฏิบัติรวม 10 ฐาน

ผลิตภัณฑ์และเทคโนโลยีที่นำเสนอในงาน ได้แก่ ถังหมักเศษอาหารลดขยะเปียก เตาพื้นรักษ์โลก โอโซนอากาศสำหรับฆ่าเชื้อโรคและกำจัดกลิ่นและแมลง และโอโซนน้ำสำหรับบำบัดน้ำเสียและฆ่าเชื้อโรคในน้ำ

ติดต่อจัดอบรม

หน่วยงานที่สนใจจัดอบรมหรือนำคณะเข้าศึกษาดูงานที่ศูนย์เรียนรู้ ติดต่อได้ที่ — การอบรมดำเนินการในนาม วิสาหกิจชุมชนอัตแพทย์พัทยา โดยมี อ.สุ — สุริยา เจียรพาณิชย์พงศ์ เป็นผู้ประสานงานและวิทยากรหลัก (ดูโครงสร้างผู้รับผิดชอบที่หน้าชมรมรักษ์สิ่งแวดล้อมใกล้ตัว)

โทรศัพท์ 081-632-8844
อีเมล info@selfcarethai.com
สถานที่ ศูนย์เรียนรู้พัทยากลาง (ชมรมรักษ์สิ่งแวดล้อมใกล้ตัว) อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี

กรุณาแจ้ง ชื่อหน่วยงาน · จำนวนผู้เข้าอบรม · วันที่ต้องการ · ระยะเวลาที่มี · หัวข้อที่สนใจเป็นพิเศษ เพื่อจัดตารางฐานเรียนรู้ให้เหมาะกับกลุ่ม และออกใบเสนอราคาให้ตามระเบียบของหน่วยงาน

หน้านี้เป็นข้อมูลหลักสูตรอบรมด้านการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ การใช้อุปกรณ์โอโซนต้องปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการไม่ใช้เครื่องผลิตโอโซนในห้องที่มีคนหรือสัตว์เลี้ยงอยู่

#อบต#อถล#ขยะเปียก#ศึกษาดูงาน#สิ่งแวดล้อม